Hiçbir düzen, önce yasalarla başlamaz. Önce kelimeler değişir.

Bir gün bakarsınız, bazı kelimeler daha az kullanılmaya başlar. Bazıları "ağır" olarak değerlendirilir,

bazıları "uygunsuz" bulunur, bazıları ise "yanlış anlaşılmaya açık" bir durumdadır.  Kimse açıkça yasaklamaz; sadece yerleri daraltılır.

 Zamanla cümleler kısalır, anlamlar yumuşar, itirazlar yuvarlanır. Dil, en sessiz dönüşümü yaşar.

Artık insanlar "sorun" demez, "durum" der.  "Yanlış" yerine "aksaklık" kullanılır. "Adaletsizlik" serttir;

onun yerine "dengesizlik" daha makbuldür.

 Çünkü kelime yumuşadıkça, mesele de küçülür. Düzen bunu iyi bilir. İnsanları susturmak zor iştir ama

kelimeleri ehlileştirmek kolaydır.  Sözcükler törpülendiğinde, düşünce de törpülenir.

Sert kelimeler ortadan kalkınca, sert gerçekler de görünmez olur.  

Bir süre sonra insanlar neyi söylediklerini bile fark etmez. Sadece “daha dikkatli” konuşmayı öğrendiklerini sanırlar

. Dil değiştikçe sorular da değişir. Artık “neden?” yerine “acaba?” sorulur. "Ne şekilde bu noktaya vardık?" diye sormak yerine,

"koşullar böyleydi" denir. Sorumluluk cümleden sessizce çıkar.

En tehlikelisi de şudur:

Bu değişim, dışarıdan bastırılmış gibi gözükmüyor. İnsanlar, dilini koruduğunu, ortamı hafiflettiğini ve gerginliği azalttığını düşünüyor.

Oysa yumuşayan şey dil değil, itirazdır. Kelimeler kaybolduğunda hafıza da zayıflar. Çünkü bir şeyi adlandırmadan anlamak ve

hatırlamak zordur. İsmi olmayan duygular bulanıklaşır, ismi olmayan haksızlıklar sıradanlaşır.

Bu yüzden her düzen önce dili dönüştürür. Dil değiştiğinde, düşünce zaten peşinden gelir. Belki de bugünün en büyük sorunu,

ne söylediklerimiz değil, hangi kelimeleri artık kullanmadığımızdır.

Ve insan, kelimelerini kaybetmeye başladığında, aynı zamanda gerçeklerini de yavaş yavaş kaybetmeye başlar.